Akvaryum Balıkları Beslenme Planı

Akvaryumla ilk tanıştığım yıllarda yaptığım en büyük hata, balıklarımı sevdiğimi göstermenin yolunun onlara bol bol yem vermek olduğunu sanmaktı. Üç haftanın sonunda suyum bulanmış, dip çakılın arasında beyazlaşmış yem artıkları birikmiş, iki balığımı da kaybetmiştim. O günden bugüne onlarca akvaryum kurdum, farklı türlerle çalıştım ve şunu öğrendim: bir akvaryumda sorun çıktığında ilk bakılacak yer neredeyse her zaman yem kabıdır.

Bu yüzden "balık nasıl beslendirilir" sorusunu tek bir cümleyle yanıtlamıyorum artık. Balığın ağzının nereye baktığına, hangi katmanda yaşadığına, etçil mi otçul mu olduğuna bakmadan verilen her yem, aslında suya atılmış çöptür. Aşağıda yıllar içinde kendi akvaryumlarımda oturttuğum planı, hem yem seçimi hem de porsiyon-sıklık tarafıyla anlatıyorum.

Tür Bazlı Yem Seçimi: Ağzın Yönü Her Şeyi Söyler

Bir balığı markete gitmeden önce tanımanız gerekir. Ben yeni bir tür aldığımda ilk olarak ağzının konumuna bakıyorum: yukarı bakan ağız yüzeyden beslenir, öne bakan ağız orta suda avlanır, aşağı bakan ağız dipte gezinir. Bu üç bilgi, hangi formda yem alacağımı doğrudan belirliyor.

Yüzey ve orta su balıkları

Lepistes, moli, plati, zebra danio ve tetralar orta su ile yüzey arasında beslenir. Bunlar için ana besin kaynağım kaliteli pul yem. Ama tek başına pul yem, uzun vadede solgun renk ve zayıf üreme demek. Ben haftada iki gün pul yemin yerine dondurulmuş artemia ya da su piresi veriyorum. Renk farkını iki hafta içinde gözle görebiliyorsunuz; özellikle erkek lepistelerin kuyruğu belirgin şekilde koyulaşıyor.

Bitki ağırlıklı beslenen molilerde ise spirulina içeren pulları tercih ediyorum. Bu balıklar cam yüzeyindeki yosunu da kemirir, bu davranışı desteklemek sindirimlerine iyi geliyor.

Dip balıkları ve emiciler

En sık gördüğüm yanlış, "dipçiler artıkları temizler" inancı. Coridoraslar çöpçü değil, kendi yemine ihtiyacı olan balıklardır. Onlar için batan tablet ya da granül yem kullanıyorum ve ışıkları kapatmadan hemen önce, diğer balıklar yorulup yavaşladığında veriyorum. Böylece tablet gerçekten dibe ulaşıyor.

Ancistrus gibi odun kemiren emiciler içinse akvaryuma mutlaka bir parça kökağaç koyuyorum ve haftada iki kez haşlanmış kabak, salatalık ya da bir dilim haşlanmış havuç veriyorum. Sebzeyi bir çatal ya da ağırlıkla dibe sabitlemek gerekiyor, yoksa yüzüp gidiyor. Verdikten 12 saat sonra kalanı mutlaka çıkarıyorum; sebze suda hızla bozulur.

Etçil ve avcı türler

Betta, cüce gurami veya küçük çiklitler protein ağırlıklı beslenir. Betta için sadece pul yem verirseniz şişkinlik ve kabızlık kaçınılmaz. Ben bettalarıma betta için üretilmiş küçük granülleri ana besin yapıyor, haftada bir gün dondurulmuş kan kurdu ekliyor ve bir gün de aç bırakıyorum. Bu tek günlük oruç, sindirim sistemini toparlaması için gerçekten işe yarıyor.

Porsiyon, Sıklık ve Gerçek Hayat Rutini

Yem seçimi doğru olsa bile miktarı yanlışsa akvaryum çöker. Balıkların midesi kabaca gözlerinin büyüklüğünde kabul edilir; onlara bir insan porsiyonu gözüyle bakmak en hızlı hata yolu.

İki dakika kuralı ve porsiyon ölçüsü

Verdiğim yemin iki dakika içinde tamamen tükenmesini istiyorum. Dipte artık kalıyorsa fazla vermişim demektir. Yetişkin balıklarda günde bir ya da iki kez, küçük porsiyonlar halinde besliyorum. Yavrularda metabolizma daha hızlı olduğu için günde üç-dört kez ama çok az miktarda veriyorum.

Haftalık plan ve oruç günü

Kendi kurduğum ritim şu: hafta içi beş gün ana yem, bir gün canlı-dondurulmuş takviye, bir gün hiç yem yok. Oruç günü ilk duyduğumda tuhaf gelmişti, şimdi vazgeçemiyorum. Bağırsakların boşalmasına, su değerlerinin dinlenmesine yardımcı oluyor. Sağlıklı bir yetişkin balık tek günlük açlıktan zarar görmez; fazla yemden gördüğü zarar çok daha büyük.

Tatilde ne yapıyorum

Bir haftaya kadar olan yokluklarda hiçbir şey yapmıyorum, akvaryumu olduğu gibi bırakıyorum. Daha uzun sürecekse otomatik yemlik kullanıyor, ayarını normalin yarısına çekiyorum. Komşuya emanet ettiğimde ise günlük porsiyonları küçük poşetlere ayırıp bırakıyorum; "gözünle at" dediğimde her seferinde aşırı yem verildiğini gördüm.

Toparlarken

Balık beslemek, köpek ya da kedi beslemekten farklı bir disiplin: burada fazlası doğrudan suya, oradan da balığın solungacına dönüyor. Köpek beslenmesinde porsiyonu artırmak kilo demekken, akvaryumda porsiyonu artırmak amonyak demek. Bu yüzden ben yem torbasını açmadan önce her zaman aynı üç soruyu soruyorum: bu balık hangi katmanda yaşıyor, ne yiyor, kaç gün sonra y